Dit artikel verscheen eerder in het UT Nieuws op 8 juni 2012 en is geschreven in samenwerking met Nick Leoné.

Wij hebben het allemaal kunnen lezen: collegevoorzitter Flierman haalde de eeuwige dooddoener over de studiefinanciering uit de kast (zie UT Nieuws Magazine juni, pp 22-23). Tussen neus en lippen laat hij even weten dat hij het niet kan verdedigen dat de meeste leeftijdsgenoten van de studenten al werken en belasting betalen, waarvan de studenten met een glansrijk toekomstperspectief van worden betaald. Dus zegt hij: studenten moeten hun studie maar zelf op gaan hoesten. Dat dit voor uitwonende studenten al snel €3.000 extra schuld per jaar betekent, laat hem blijkbaar koud.

Sinds wanneer is de universiteit een instelling voor persoonlijk gewin? Volgens Flierman is dat blijkbaar zo. Wij worden hier opgeleid voor roem, rijkdom en een ereplaats in de Eerste Kamer. Wat voel ik mij naïef, dat ik durfde te denken te studeren aan een instelling die op zoek is naar kennis, waarheid en vooruitgang. Een instelling die graag bijdraagt aan een betere, sterkere en ontwikkelde maatschappij.

Natuurlijk, voor sommigen zal de studie voornamelijk een investering in henzelf zijn, maar dat is niet de reden waarvoor wij als maatschappij studies faciliteren. Studeren is nodig om de kenniseconomie vooruit te helpen. Studeren is nodig om nieuwe wetenschappers, die zeker niet het meest verdienen, voort te brengen. Studeren is een investering van de maatschappij in de maatschappij.

Geen economisch handelende wezens
De economen hebben het sociale leenstelsel als oplossing geponeerd en onder slechte argumenten sluit ons opperhoofd zich daarbij aan. Het probleem is dat mensen geen economisch handelende wezens zijn. Anders zouden we echt geen Apple-producten of Starbucks-koffie kopen. Het gemak waarmee mensen een lening aangaan wordt dus ruim overschat. Juist onder de kinderen van minder welvarende ouders is dit waar, terwijl we die kinderen een kans willen geven voor henzelf, maar ook voor de maatschappij. Dit gebeurt allemaal onder het mom van investeringen, maar, beste Anne, is dit eigenlijk niet gewoon een bezuiniging?

Studenten studeren momenteel al af met flinke schulden, een massief blok aan het been vanaf de eerste dag. Als de starters straks helemaal in de rode cijfers staan, heeft dit gegarandeerd effect op de woningmarkt en verder. Natuurlijk, het stelsel is sociaal, maar denk je dat de hypotheekbank daar op zit te wachten? In de Verenigde Staten vrezen ze al het klappen van de Student Loan Bubble. Willen wij dit voorbeeld volgen?

Hart van de wetenschap
Fundamenteel onderzoek heeft geen direct economisch rendement. Blijkbaar valt dat onder de economische benadering van Flierman in de categorie onbelangrijk. Is dit nu onze stuurman? Is dit nu een vertegenwoordiger van ons universitaire landschap?

Wat het meest wringt aan de stellingname van de collegevoorzitter is dat hij de aangewezen persoon is om te laten zien dat de universiteit meer is dan een opleiding voor de financiële elite. De universiteit is in de eerste plaats van maatschappelijk belang, vandaar ons conto ‘High Tech, Human Touch’, waar hij het zo vaak triomfantelijk over heeft. Economische benaderingen doen geen eer aan het hart van de wetenschap.

Het doet pijn dat juist Flierman dit niet begrijpt.

One Response to Flierman ziet maatschappelijke meerwaarde van de universiteit niet

  1. Jeroen de Wit says:

    Sterk, en zeer terecht. 🙂

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *